Heinkenszand 3

 

   

De molen in de Vijverstraat,maar hier nog met wieken

 

 

 

En deze straat met bejaardenwoningen en  drie scholen is

naar Burgemeester Mes vernoemd

 

 

Uit een krant van 1927

   

Mevrouw Polderdijk uit Heinkenszand

   

Volksdansvereninging "De Babbelaars" Heinkenszand

 

Opgericht in 1976 door Irene Hoogenboom en Wim Hoogerdijk

 

De Kerklaan in 1978 met maar een paar auto's

 1875-1935 Brouwerij 'De Nijverheid' Heinkenszand

Brouwerij De Nijverheid in Heinkenszand zou zijn opgericht in 1875 (Jaarboek Heemkundige Kring De Bevelanden, 1983). In 1900 duikt brouwer Emile Josephus de Jong op in de burgerlijke stand van Heinkenszand bij de geboorte van zijn dochter. Dus na zijn huwelijk op 26 april 1899 te 's-Gravenpolder met Maatje Driedijk zal hij kort daarna wel brouwerij De Nijverheid in Heinkenszand hebben gekocht.

Volgens de Kamer van Koophandel Middelburg werd de zaak van Emile Josephus de Jong opgericht in het jaar 1896. In het gereconstrueerde dossier van het Handelsregister (nummer 408) van 30 oktober 1940 (het oorspronkelijke dossiers is verbrand op 17 mei 1940) wordt als soort bedrijf opgegeven: bierbottelarij en limonadefabriek, dus toen was de brouwerij reeds opgeheven. De fabriek was gevestigd aan de Dorpsstraat A 78 te Heinkenszand. In 1940 droeg E.J. de Jong de zaak over aan zijn zoon Jacobus Anthonie de Jong (geboren 1902), wiens naam tevens handelsnaam werd. Zijn bedrijf werd in 1956 omschreven als mineraalwaterbedrijf, groot- en kleinhandel in zwakalcoholische en alcoholvrije dranken en het merkwaardige is dat op dat moment het jaar van oprichting wordt gesteld op 1876, dat ligt dus dichter bij het eerder gemelde oprichtingsjaar van 1875. Door een hernummering werd het bedrijfsadres Dorpsstraat A 78 in 1959 gewijzigd in Dorpsstraat 66. Op 12 augustus 1981 werd de zaak van J.A. de Jong opgeheven. Deze mutatie werd doorgegeven door M. de Jong-Knopjes, mede namens haar mede-erfgenamen, dus zal J.A. de Jong wel in dat jaar zijn overleden.

Emile Josephus de Jong, echtgenoot van Maatje Driedijk, geboren te Woensdrecht op 12 juni 1872, zoon van Jacobus de Jong en Maria Catharina Marcus, trouwt op 26 april 1899 te 's-Gravenpolder met Maatje Driedijk, geboren te 's-Gravenpolder op 18 september 1873 als dochter van Cornelis Driedijk en Maatje Rentmeester. Het echtpaar kreeg maar liefst 14 kinderen, 2 zoons en 12 dochters Emile Josephus de Jong was in ieder geval tot en met 1919 bierbrouwer volgens de burgerlijke stand. Hij overlijdt op 69-jarige leeftijd op 9 september 1941 in zijn woonplaats te Heinkenszand, als landbouwer. Zijn overlijden wordt aangegeven door zoon, landbouwer Cornelis Marinus de Jong, 27 jaar Zijn zoon heette Cees, bijgenaamd Ceesje Brouwer. De brouwer had een zeker uiterlijk vertoon. Zo reed hij begin jaren twintig in een koetsje met paarden. Aardig detail is dat de kinderen van de brouwer nooit met hun achternaam werden aangesproken. Het was bijvoorbeeld veelal: Ko van de Brouwer, in plaats van Ko de Jong. Sommigen wisten amper dat De Jong de eigenlijke achternaam was.

Foto van begin jaren dertig van de vorige eeuw, de bierkar met een paard ervoor

naast de schuur met de knecht erbij, een zekere van de Waart

Brouwerij De Nijverheid was gesitueerd in de Dorpsstraat, tegenover de RABO-bank (Van de Biltplein), in een pand waar dat enkele jaren geleden door Jan Zuidweg werd gekocht. De kelders van de brouwerij zijn volgestort, maar de 2 waterputten (wellen) zijn gerestaureerd. De brouwerij stond achter de schuur. Die schuur, op de dakpannen stond een jaartal, vermoedelijk 1895, is ca. 1981 gesloopt en op diezelfde plaats staat nu een nieuwe schuur. Onder de brouwerij was een hele grote kelder waarin wel 500 kratten konden staan.

Bierbrouwerij De Nijverheid vervaardigde of handelde in de volgende bieren: Bokbier, Dortmunder, Tafelbier. In 1940/41 werd er heel veel oud-bruin bier verkocht.

Stukje uit het kasboek van brouwerij De Nijverheid

Gedurende de Eerste Wereldoorlog was het moeilijk om aan gerst en mout te komen. In die tijd werd er dun bier gebrouwen, ook wel champagnepils genoemd. Het bevatte geen alcohol daar het bier gebrouwen werd zonder het gistingsproces. Het was een soort limonade met de kleur van bier. De Jong maakte ook limonade die goedkoper was dan Sisi en Hero. 1 flesje limonade kostte 7 cent. De flesjes waren 30 cl. Er was een installatie waarbij 6 flessen tegelijk konden worden gevuld. Men gebruikte een kroonkurkenapparaat, vermoedelijk aangeschaft in de jaren dertig, die bewaard is gebleven bij een van de kleinkinderen van Emile Josephus de Jong. Klanten van brouwerij De Nijverheid zaten niet alleen in Heinkenszand, maar ook in Goes, 's-Heerenhoek en andere plaatsen op Zuid-Beveland.

Deze foto is afkomstig van Ludo Cuypers uit Aartselaar (B) met het volgende verhaal.
"Deze foto werd genomen in de jaren dertig van vorige eeuw. Hij  toont mijn vader (achteraan met bolhoed),

zijn broer priester en enkel vrienden van een toneelvereniging uit Boom (provincie Antwerpen).

En er is ook de oude Ford (model 1931). Het gezelschap bevindt zich voor bierbrouwerij De Nijverheid.

Opa en oma Cuypers waren in 1914 naar dit Zeeuwse dorpje gevlucht."

Op het bord aan de linkerkant staat: "Mineraalwaterfabriek; Bierbrouwerij De Nijverheid; Sectie B582 EJ de Jong"

 

Met dank aan Renno Langeraert, voor een bezoek aan zijn website van de Zeeuwse bierbrouwerijen, klik op het bierviltje